Na co dzień nie mierzymy się z abstrakcyjnym „złem świata”, tylko z bardzo konkretnymi skutkami ludzkich decyzji. Zwierzęta trafiają do nas chore, zaniedbane, źle żywione albo po prostu źle traktowane - często nie z powodu jawnej przemocy, lecz dlatego, że ktoś „zawsze tak robił”. Bo kiedyś chomika trzymało się w słoiku, świnka morska „jadła co było”, a gryzoń „jakoś dawał radę”. Te przekonania wciąż wracają, a wraz z nimi utyskiwanie na „przesadę”, „nowe wymysły” i „czepialstwo”. I za każdym razem trzeba tłumaczyć od nowa, że biologia nie zmieniła się tylko dlatego, że zmieniły się nasze standardy.
Z czasem dochodzi kolejny ciężar: roszczeniowość. Oczekiwanie, że organizacja ma być dostępna zawsze, natychmiast i bezwarunkowo. Że ktoś powinien naprawić cudze błędy, najlepiej od ręki i bez zadawania niewygodnych pytań. Gdy pojawiają się zasady, odmowa adopcji albo prośba o przygotowanie się do opieki, bardzo szybko pojawiają się pretensje. Bo pomoc w wyobrażeniach wielu osób ma być prosta, bezkosztowa i niewymagająca - zwłaszcza od tych, którzy z niej korzystają.
Rzadko mówi się też o tym, że ratowanie zwierząt to nieustanna walka o środki. O pieniądze na karmę, leki, diagnostykę, zabiegi, hospitalizacje. O możliwość powiedzenia w lecznicy: „tak, zapłacimy”, nawet jeśli oznacza to kolejne liczenie każdej złotówki. Czasem oznacza to również trudne rozmowy i przepraszanie za zaległości, które nie wynikają z braku dobrej woli, ale z tego, że potrzeby zawsze wyprzedzają możliwości. Leczenie nie czeka na termin wypłaty ani na to, czy zbiórka „się kliknie”.
Każda zbiórka to osobny front. Zamiast skupienia się na zwierzęciu, pojawia się konieczność ciągłego tłumaczenia się, udowadniania, dokumentowania, prostowania oskarżeń. Pod niemal każdą publiczną zbiórką prędzej czy później pojawiają się komentarze o „żerowaniu na emocjach”, „oszukiwaniu naiwnych” czy „wyciąganiu pieniędzy”. Niezależnie od tego, ile faktur zostanie pokazanych i ile razy wyjaśni się, na co idą środki, zawsze znajdzie się ktoś, kto uzna, że wie lepiej - i że pomoc musi mieć w sobie coś podejrzanego.
Są też momenty najtrudniejsze, o których rzadko się mówi. Chwile, w których leczenie nie działa, a kolejne badania nie przynoszą odpowiedzi. Kiedy siedzi się przy klatce lub w gabinecie weterynaryjnym i patrzy w gasnące oczy zwierzęcia, mając świadomość, że zrobiło się wszystko, co było możliwe - i jednocześnie zadając sobie setki pytań. Czy czegoś nie przeoczyliśmy? Czy mogliśmy zareagować szybciej? Czy istniała jeszcze jedna droga, o której nie wiedzieliśmy? Te pytania nie znikają wraz z zamknięciem dokumentacji medycznej. Zostają na długo i wracają w ciszy, wtedy gdy nikt już nie patrzy.
Szczególnie trudnym momentem pozostaje adopcja. To nie jest formalność ani szybkie „oddanie zwierzaka”. To decyzja, po której nie można wcisnąć ctrl+z. Każdy, kto robi to dłużej, nosi w sobie nieustanne pytanie, czy wybrał dobrze, czy nowy opiekun poradzi sobie za miesiąc, za pół roku, za rok. Bo jeśli coś pójdzie nie tak, konsekwencje poniesie nie dorosły człowiek, lecz zwierzę - i to ono wróci z problemem, którego można było uniknąć.
Pomaganie zwierzętom to nie tylko empatia i dobre chęci. To codzienne stawianie granic, tłumaczenie podstaw, walka z mitami i mierzenie się z pretensjami. To także nieustanna próba pogodzenia realiów finansowych z potrzebami istot, które nie mogą poczekać. Oraz godzenie się z tym, że mimo wiedzy, doświadczenia i zaangażowania nie zawsze da się wygrać. I że ta przegrana nigdy nie jest obojętna.
